محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
596
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
كوه دماوند [ نهاوند ] كه [ بلند ] وسخت دست نارسيدنى است واز پنجاه فرسنگى ديده مىشود . شنيدم مىگفتند : هيچ كس توانائى رسيدن ببالايش را ندارد . كوههاى خرم دينان ، نيز نارسيدنى هستند . ايشان گروهى بىگمان از مرجيانند غسل از جنابت نمىكنند ، در ديههايشان مسجد نديدم ، با ايشان مناظره كرده گفتم : با اين مذهب كه شما داريد چگونه مسلمانان به جنگ شما نمىآيند ؟ ايشان * مىگفتند : مگر ما توحيدگرا [ ومسلمان ] نيستيم ؟ گفتم : آرى ولى شما فريضههاى پروردگار را ترك كرده ، مقررات مذهب را موقوف داشتهايد ! گفتند : ما همه سأله ماليات بسيار به سلطان مىدهيم . [ كوههاى أصفهان نيز كچل وبىسودند ] . ديدنيها : من زيارتگاهى در آنجا نمىشناسم ولى از آثار شگفتانگيز خسروان وجايگاه فرعونان بسيار دارد . مانند « قصر شيرين » وخانهء خسرو كاخهاى كسرا وكاريزى كه از نزديك يك فرسنگ راه در سنگ تراشيده شده است ومى وشير ومانند آن در آن روان سازند . [ جائى كه دجّال از آن بيرون خواهد آمد . بازار يهودية ] « 1 » . بديها : يكى از عيبها كه در سرآغاز سخن از اين سرزمين گفتم سادگى مردم أصفهان وغلو ايشان دربارهء معاوية است . روزى من كاروان را رها كرده به ديدار مردى از ايشان كه به وارستگى وزهد شناخته شده بود رفته ، شب را نزد أو مانده پرسشها مىكردم ، تا اينكه پرسيدم
--> ( 1 ) به گفتهء قاموس مقدس كهن ترين جا كه از دجال ياد شده ، رسالهء يوحنا است . در پيشگوئىها ( ملاحم مذهبي ) براي آخر زمان نيز اين واژه همچون هشدارى براي مردم بكار مىرفته تا به دور هر فريبكار گرد نيايند .